أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

404

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

( 4 ) . نسخهء فارسى : ورداداماتا ، بايد خواند : وردادرمانا . ( 5 ) . فلوسطيون يونانى ، ديوسكوريد ، I ، 119 . آوانويسى درست‌تر اندكى پايين‌تر مىآيد - بالاوسطيون . ( 6 ) . كنطيوس ، بايد خواند كيطينوس - يونانى ، بر بهلول ، 10 351 . ( 7 ) . رمان مصربنا ، بايد خواند رمانا مصريا . ( 8 ) . رماناددبرا III , Low ، 89 . ( 9 ) . نسخهء فارسى : نالاوسطون ، بايد خواند بالاوسطون ، نك . يادداشت 5 . ( 10 ) . خنداقل ( ؟ ) . ( 11 ) . رعث ، قس . Lane ، 1105 . غافقى ، 194 ؛ ميمون ، 75 : رغث ( ragat ) . ( 12 ) . شعرا طبى ، بايد خواند شعراء طىّ . ( 13 ) . اين شعر در نسخهء فارسى تحريف شده است . در لسان العرب ( VII ، 463 ) آمده و به مؤلفش ابو الهيثم اشاره شده است . 261 . جلنجمون 1 جالينوس گويد : « جلنجمون » سعتر الفرس 2 را گويند . ( 1 ) . تحريف ( جليخون ) يونانى - Mentha pulegium L . ؛ ميمون ، 309 ؛ Low , Pf . ، 315 . در مجموعه‌هاى گوناگون داروشناسى و در فرهنگ‌ها با اين نوشتارها ديده مىشود : جلنجوجه و جلنجويه ( I , Vullers ، 525 ؛ بيطار ، 507 ) ، غليجن يا غليجن ( ابن سينا ، 583 ؛ ابن بيطار ، تفسير ، ورق 22 الف ، II , Vullers ، 617 ) ، غليشون ( نك . همين‌جا ، شمارهء 799 ) ، كالخون ( شمارهء 328 ، يادداشت 2 ) ، غليخن ( ديوسكوريد ، III ، 28 ) . ( 2 ) . نسخهء فارسى : سعتر العدس ، بايد خواند سعتر الفرس ( سعتر فارسى ) ، نك . شمارهء 640 . 262 . جلّوز 1 نوعى است از ميوه‌ها 2 ، رنگ او ميان سرخ و سياه است ، جرم او به پوست ماهى ماند كه پشيزهاى او بر هم ديگر افتاده بود . اصل او غليظ باشد و سطبر و سر او باريك بود . هر چيزى كه هيئت او چنين بود او را « صنوبرى شكل » 3 گويند و به اين معنى از اعضاى رئيسه 4 - دل را « صنوبرى » 5 گويند . [ جلوز ] ميوهء درخت ارزه است و او دو نوع است : نوعى از او خرد است و نوعى از او بزرگ . آنچه از او خردتر باشد به اندازهء تخم امرود است و آنچه از او بزرگ است به اندازهء